સેલ્ફ ઇન્વૉઇસ › સેલ્ફ ઇન્વૉઇસ ક્યારે જોઈએ
સેલ્ફ ઇન્વૉઇસ ક્યારે જોઈએ?
સામાન્ય રીતે વેચનાર GST લગાવે છે અને ભરે છે. રિવર્સ ચાર્જમાં તે ખરીદનાર ભરે છે. આવું થાય અને સપ્લાયર રજિસ્ટર્ડ ન હોય, એટલે યોગ્ય ટેક્સ ઇન્વૉઇસ ન હોય, ત્યારે સેલ્ફ ઇન્વૉઇસ જોઈએ.
એક લાઇનમાં નિયમ
CGST Act નું સેક્શન 31(3)(f): અનરજિસ્ટર્ડ સપ્લાયર પાસેથી આવેલા સપ્લાય પર રિવર્સ ચાર્જ હેઠળ ટેક્સ ભરવાપાત્ર હોય તેવી રજિસ્ટર્ડ વ્યક્તિએ તેનું ઇન્વૉઇસ બનાવવું પડે. સપ્લાયર રજિસ્ટર્ડ હોય તો તેનું પોતાનું (રિવર્સ ચાર્જ લખેલું) ઇન્વૉઇસ વપરાય છે, અને સેલ્ફ ઇન્વૉઇસ જોઈતું નથી.
સામાન્ય કેસ
- દુકાન, ઓફિસ કે ગોડાઉનનું ભાડું અનરજિસ્ટર્ડ મકાનમાલિક પાસેથી રજિસ્ટર્ડ બિઝનેસને. તે ઓક્ટોબર 2024 થી રિવર્સ ચાર્જ હેઠળ છે; પછી કમ્પોઝિશન ડીલરોને તેમાંથી બહાર રખાયા, એટલે તે તમને લાગુ પડે છે કે નહીં તે તપાસો.
- રજિસ્ટર્ડ ન હોય તેવા વકીલની લીગલ સર્વિસ, બિઝનેસને બિલ કરેલી.
- ગુડ્સ ટ્રાન્સપોર્ટ એજન્સી (GTA) સર્વિસ, જ્યાં ટ્રાન્સપોર્ટરે જાતે GST લગાવવાનું પસંદ કર્યું નથી અને તે રજિસ્ટર્ડ નથી.
- ડિરેક્ટરની ફી જે કંપની પોતાના ડિરેક્ટરોને આપે છે, જે સામાન્ય રીતે રજિસ્ટર્ડ હોતા નથી.
- સેક્શન 9(3) કે 9(4) હેઠળ નોટિફાય થયેલી બીજી સર્વિસ કે માલ, જેમ કે કેટલીક સિક્યુરિટી સર્વિસ કે ચોક્કસ માલ. આ યાદી બદલાય છે, એટલે એકાઉન્ટન્ટ પાસે ખાતરી કરો.
બનાવતાં પહેલાં ઝડપી તપાસ
- શું આ સપ્લાય રિવર્સ ચાર્જની યાદીમાં છે? ન હોય તો ભરવાનું કંઈ નથી અને સેલ્ફ ઇન્વૉઇસ પણ નહીં.
- શું સપ્લાયર રજિસ્ટર્ડ છે? હોય તો "reverse charge" લખેલું તેનું ઇન્વૉઇસ માગો.
- સપ્લાયર રજિસ્ટર્ડ ન હોય તો: સપ્લાય મળ્યાના 30 દિવસમાં સેલ્ફ ઇન્વૉઇસ બનાવો, અને પૈસા આપો ત્યારે પેમેન્ટ વાઉચર.
ઉદાહરણ
એક કંપની નવેમ્બરમાં પોતાના બે નોન-એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટરોને દરેકને ₹25,000 સિટિંગ ફી આપે છે. ડિરેક્ટરની સર્વિસ 18% દરે રિવર્સ ચાર્જ હેઠળ આવે છે. કંપની દરેક ડિરેક્ટર માટે એક સેલ્ફ ઇન્વૉઇસ (કે બંને માટે એક) બનાવે છે, ₹9,000 GST રોકડમાં ભરે છે, અને તેને ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ તરીકે પાછો લે છે.