સેલ્ફ ઇન્વૉઇસ › સેલ્ફ ઇન્વૉઇસ ફોર્મેટ
GST માં સેલ્ફ ઇન્વૉઇસ: ફોર્મેટ અને નિયમો
GST માં રજિસ્ટર્ડ ન હોય તેવી વ્યક્તિ પાસેથી તમે ખરીદો અને રિવર્સ ચાર્જ હેઠળ ટેક્સ તમારે ભરવાનો હોય, ત્યારે GST વાળું સપ્લાયરનું ઇન્વૉઇસ હોતું નથી. કાયદો કહે છે કે તે તમે જાતે બનાવો: એ જ સેલ્ફ ઇન્વૉઇસ.
સેલ્ફ ઇન્વૉઇસમાં શું હોવું જોઈએ
- તમારું નામ, સરનામું અને GSTIN: તમે ખરીદનાર તરીકે તે આપો છો, એટલે તમે રજિસ્ટર્ડ હોવા જોઈએ.
- સિરિયલ નંબર, 16 અક્ષર સુધી, ફાઇનાન્શિયલ યરમાં અલગ (જેમ કે SI/26-27/004).
- બનાવ્યાની તારીખ.
- સપ્લાયરનું નામ, સરનામું અને રાજ્ય (અનરજિસ્ટર્ડ સપ્લાયર પાસે GSTIN હોતો નથી).
- માલ કે સર્વિસની વિગત, HSN કે SAC કોડ, જથ્થો અને વેલ્યુ.
- ટેક્સનો દર અને રકમ: તમારા રાજ્યના સપ્લાયર માટે CGST + SGST, બીજા રાજ્યના સપ્લાયર માટે IGST.
- પ્લેસ ઓફ સપ્લાય, અને "Reverse charge: Yes" શબ્દો.
- તમારી કે તમે અધિકાર આપેલી વ્યક્તિની સહી.
સમય મર્યાદા
1 નવેમ્બર 2024 થી નિયમો (Rule 47A) કહે છે કે માલ કે સર્વિસ મળ્યાના 30 દિવસમાં સેલ્ફ ઇન્વૉઇસ બનાવો. મેકરમાં મળ્યાની તારીખ લખો; મોડું હોય તો સેવ કરતાં પહેલાં તે ચેતવે છે.
સેલ્ફ ઇન્વૉઇસ માટે ઈ-ઇન્વૉઇસ (1 જાન્યુઆરી 2027 થી)
તમારા બિઝનેસે ઈ-ઇન્વૉઇસ બનાવવાં પડતાં હોય (2017-18 થી કોઈ પણ વર્ષમાં એગ્રીગેટ ટર્નઓવર ₹5 કરોડથી વધુ), તો 1 જાન્યુઆરી 2027 થી તમારાં સેલ્ફ ઇન્વૉઇસ પણ IRN મેળવવા ઈ-ઇન્વૉઇસ પોર્ટલ (IRP) પર રિપોર્ટ કરવાં પડશે (Notification 04/2026-Central Tax, 26 ઓક્ટોબર 2026). પછી પોર્ટલની બહાર બનાવેલું સેલ્ફ ઇન્વૉઇસ ઇન્વૉઇસ ગણાતું નથી, એટલે તેના પરની ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ જોખમમાં આવે છે; રિવર્સ ચાર્જનો ટેક્સ તો ભરવો જ પડે છે. નાના બિઝનેસ પહેલાંની જેમ જ સેલ્ફ ઇન્વૉઇસ બનાવતા રહે છે.
ગણતરી સાથેનો નમૂનો
લુધિયાણાની એક રજિસ્ટર્ડ દુકાન પોતાનું ગોડાઉન રજિસ્ટર્ડ ન હોય તેવા સ્થાનિક મકાનમાલિક પાસેથી ભાડે લે છે. ઓક્ટોબરનું ભાડું ₹40,000 છે. અનરજિસ્ટર્ડ વ્યક્તિ રજિસ્ટર્ડ વ્યક્તિને કોમર્શિયલ પ્રોપર્ટી ભાડે આપે તે 18% દરે રિવર્સ ચાર્જ હેઠળ આવે છે.
| આઇટમ | SAC | વેલ્યુ | CGST 9% | SGST 9% |
|---|---|---|---|---|
| ગોડાઉનનું ભાડું, ઓક્ટોબર 2026 | 997212 | ₹40,000 | ₹3,600 | ₹3,600 |
દુકાન સેલ્ફ ઇન્વૉઇસ SI/26-27/011 બનાવે છે, રિટર્ન સાથે ₹7,200 GST રોકડમાં ભરે છે, અને પછી ભાડું બિઝનેસ માટે હોય તો એ જ ₹7,200 ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ તરીકે લઈ શકે છે.
સામાન્ય ભૂલો
- રિવર્સ ચાર્જનો GST ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટમાંથી ભરવો. તે રોકડમાં (ઇલેક્ટ્રોનિક કેશ લેજર દ્વારા) ભરવો પડે છે.
- સેલ્ફ ઇન્વૉઇસ બનાવવાનું જ ભૂલી જવું. ભરેલા ટેક્સ પરની તમારી ક્રેડિટ તેના પર આધાર રાખે છે.
- તમારાં સેલ્સ ઇન્વૉઇસની સિરીઝ વાપરવી. અલગ સિરીઝ રાખો.